Het goud in de Colombiaanse Bajo Cauca staat centraal in een extractivistische economie met schadelijke gevolgen. Het metaal wordt sinds de pre-Hispaanse tijd op traditionele wijze gewonnen en wordt sinds de jaren 1970 intensief ontgonnen met de vestiging van het bedrijf Mineros Aluvial. Het bedrijf bezit een eeuwigdurend eigendomsrecht op de grond en de ondergrond, waardoor het de controle heeft over het grootste deel van de gronden langs de rivier Nechí. De aanzienlijke winsten uit de goudwinning hebben andere ondernemers aangetrokken die illegaal hun baggerschepen hebben geïnstalleerd.
Deze machines zuigen het goud op uit de beddingen van rivieren en wetlands, wat het aquatisch milieu verstoort. Het materiaal wordt vervolgens geamalgameerd met kwik en gewassen, een procedé dat grote hoeveelheden giftig afval produceert dat in het water wordt geloosd. Dezelfde winstjacht heeft ook verschillende gewapende groepen naar de regio gelokt, wat leidt tot landroof en illegale teelten.
Naast een edel metaal is goud een sleutelmateriaal voor technologische en wetenschappelijke innovaties, met name in de geneeskunde, geavanceerde elektronica, de ruimtevaart en hernieuwbare energie. Toch genereert de ontginning, in plaats van voordelen voor de bevolking op te leveren, vernietiging van ecosystemen, uitsluiting van vissers van hun traditionele visgronden, belemmering van de toegang tot land voor landbouwers en verergering van de voedselonzekerheid van lokale gemeenschappen. Ondanks gerechtelijke uitspraken die rivieren erkennen als “dragers van rechten”, blijft het beschermings- en ondersteuningskader voor de gemeenschappen ontoereikend. Verre van zich gewonnen te geven, organiseren zij zich collectief om de misbruiken van de mijnbouwactoren aan te klagen, hun rechten te verdedigen en de rivieren en ecosystemen te beschermen.
Partners op het terrein: het Volksinstituut voor Vorming (IPC) en het Multi-etnisch Netwerk voor de verdediging van het grondgebied en de mensenrechten, dat meer dan 130 organisaties omvat. Dit project wordt in België ondersteund door Solsoc.